|
Proeve van Code voor democratisch lokaal bestuur (2012)
Beleidsmatige context
In het Witboek Interne Staatshervorming is de herwaardering van de gemeenteraad een van de belangrijke speerpunten (zie doorbraak 5). In het gemeentedecreet zijn hiervoor de afgelopen jaren al juridische instrumenten opgenomen. Naast het juridische regelgevende kader (‘hard law’) is er ook de nood om ook op andere manieren (‘soft law’) gemeenten ertoe aan te zetten om het juridische instrumentarium optimaal in te zetten.
In de private sector werden hiertoe de afgelopen jaren ‘Codes’ opgesteld (bv. ‘Code Lippens’, ‘Code Buysse’). In het buitenland werden ook voor de publieke sector dergelijke Codes opgesteld (bv. ‘Nederlandse code voor goed openbaar bestuur’).
Doelstelling
De doelstelling van dit onderzoek bestaat erin om een ‘Proeve van code voor democratisch lokaal bestuur’ op te stellen.
De code speelt in op actuele uitdagingen en kansen zoals:
- Instrumentarium uit het gemeentedecreet
- De toenemende proliferatie (bv. verzelfstandiging, intergemeentelijke samenwerking)
- Budgettaire krapte
- De nieuwe lokale beleids- en beheerscyclus (meerjarenplan, budget, audit,…)
Deze code is niet zozeer een normerend werkstuk of dik rapport, dan wel een in omvang relatief beperkte toegankelijke en inspirerende tekst die aanbevelingen, ideeën, methoden en (praktijk)voorbeelden bevat om op een goede manier invulling te geven aan de diverse rollen en functies in een gemeente.
De code voor democratisch lokaal bestuur spitst zich toe op, onder meer, de volgende rollen:
- Gemeenteraadsleden (bv. hoe kan je in de gemeenteraad nuttig debat voeren over grote strategische lijnen of projecten – welke zijn creatieve manieren om dit aan te pakken?)
- Voorzitter van de gemeenteraad (bv. aanbeveling om voorzitter buiten het college aan te duiden)
- Burgemeester en schepenen (bv. terugkoppeling van uitvoerende mandatarissen in de diverse netwerken naar gemeente)
- Managementteam (bv. problematiek dat managementteams teveel intern kijken -> aanbeveling dat managementteams het college ondersteunen in het externe beleid – rol van gemeente in IGS’en)
- Vertegenwoordigers van de gemeenteraad in verzelfstandigde bedrijven of intergemeentelijke samenwerkingsverbanden (bv. aanbeveling om bij vorming van nieuw beleid in een satelliet, dit al in vroege fase terug te koppelen naar gemeenteraad en/of commissie // koppeling van de cyclus van de verzelfstandigde entiteiten of IGS’n op de cyclus van de gemeente)
Wetenschappelijke context
Dit SBOV III-project bouwt voort op projecten uit SBOV II:
Methodologie en output
De output van het onderzoek is een ‘Proeve van code voor democratisch lokaal bestuur’. Deze proeve moet door de minister van Binnenlands Bestuur als aanzet kunnen worden gebruikt in een overleg met de lokale besturen.
Van de onderzoekers wordt minstens verwacht dat:
- Zij de kennis die in het verleden in diverse projecten werd opgedaan op het vlak van democratisch lokaal bestuur (evaluatie gemeentedecreet, regioscreening,…) bundelen en ophangen onder de vorm van aanbevelingen voor de diverse rollen in een gemeente;
- Zij op zoek gaan naar goede praktijkvoorbeelden en methoden bij lokale besturen die uitvoering geven aan deze aanbevelingen.
Onderzoeksteam
- Coordinatie: Universiteit Gent
- Co-promotors: Hogeschool Gent & U.Hasselt
- Onderzoeker: Tom Verhelst (2012)
|
