Methodologie

Deze website heeft als doel de bestaande (buitenlandse) government governance codes op te lijsten volgens een aantal kernelementen van het framework (zie fig.1), dat ontwikkeld werd in een themanummer 'Deugdelijk bestuur in de overheid - government governance' van het Vlaams Tijdschrift voor OverheidsManagement (Spanhove & Verhoest, 2007). Door de codes op te lijsten wordt het duidelijk waar de meeste codes zich op focussen en welke hiaten er ontbreken in sommige codes. De oplijsting gebeurt aan de hand van de volgende kenmerken:

• jaar van publicatie
• land
• auteur
• niveau:
  • Micro: het niveau van de individuele overheidsorganisatie/agentschap met het topmanagement en, bij bepaalde organisatievormen, de raad van bestuur aan het hoofd.
  • Meso: het niveau van het beleidsdomein met aan het hoofd de minister en met een strategische beleidsraad, die departement en agentschappen vertegenwoordigt.
  • Macro: het niveau van het hele administratieve systeem met de regering aan het hoofd en waarbij gerapporteerd wordt aan het parlement.
• deelproces van bestuur:
  • Sturen: Een code is voor een openbaar bestuur een middel om te laten zien hoe ze in de formulering van haar doelen met de belangen van alle stakeholders rekening houdt. Met sturen doelen we op het door bestuurders strategisch richting geven aan het realiseren van organisatiedoelstellingen, door het inrichten van de organisatie en het vormgeven van processen. Het gaat in deze fase dus niet om het produceren van hapklare operationele plannen, maar wel om het sturen van de organisatie in een bepaalde strategische richting. Dit deelproces is met andere woorden een proces dat zich richt op de lange termijn en zou een taak van de bestuurders moeten zijn.
  • Beheersen: Beheersen kan geconcipieerd worden als het invoeren en handhaven van een stelsel van maatregelen en procedures, opdat bestuurders de zekerheid krijgen dat de organisatie blijvend de goede kant opgaat. Beheersen is een interne managementactiviteit, die op korte termijn de implementatie van de strategie moet bewaken. Het betreft zowel beheersen van organisatiekenmerken, als het beheersen van persoonsgebonden functies. Een pro-actief risicomanagement of interne controlesystemen, die de integriteit waarborgen zijn voorbeelden van beheersingssystemen.
  • Toezicht houden: Ten behoeve van alle belanghebbenden is het belangrijk dat er wordt gecontroleerd in welke mate de vooropgestelde doelstellingen bereikt worden, zodanig dat er een mogelijkheid is om naderhand bij te sturen waar nodig. Ook wordt vastgesteld of de inrichting van de organisatie voldoet aan de gestelde eisen van de belanghebbenden. Dit proces van toezicht houden gebeurt vanuit extern, en meestal, ex-post perspectief. Een interne auditdienst of externe controleorganen als het Rekenhof zijn voorbeelden van toezichthouders.
  • Verantwoorden: Verantwoorden is een proces van korte termijn, dat zich vooral naar externen richt, maar ook intern kan geschieden. De resultaten van het ‘ondernemingsschap’ moeten, meestal op het einde van een beleidstermijn, verantwoord worden naar alle niveaus. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren via rapporteringen of hoorzittingen.
• principes van goed bestuur:
  • Accountability
  • Integriteit
  • Transparantie
  • Stewardship
  • Efficiëntie
  • Leiderschap
  • Effectiviteit
  • Rechtmatigheid
  • Ethisch handelen
  • Rechtszekerheid
  • Rechtsgelijkheid

De databank wordt op regelmatige tijdstippen upgedate met nieuwe governance codes of charters.